صراط - گروه معارف ناحیه یک ساری

 خود را به سه قسم تقسيم كند، زمانى براى نيايش و عبادت پروردگار، و

زمانى براى تأمين هزينه زندگى، و زمانى براى واداشتن نفس به لذّت‏هايى

 كه حلال و مايه زيبايى است. خردمند را نشايد جز آن كه در پى سه چيز

حركت كند: كسب حلال براى تأمين زندگى، يا گام نهادن در راه آخرت، يا

به دست آوردن لذّت‏هاى حلال. (۱) در این مقاله به همه‌ جنبه‌ها و روش‌های

 موجود در زندگی یک فرد مسلمان نمی پردازیم بلکه تنها به یکی از مسایلی

 که در زندگی هر مسلمانی وجود دارد، اشاره می نماییم و تاثیر آن را به

 طور اجمالی و با نگاهی گذرا مرور می کنیم. در این نوشتار کوتاه، به

بخش عبادت و نیایش (که مطابق روایت نقل شده، یکی از اوقات سه گانه

 زندگی اهل ایمان است) اشاره می کنیم و مشخصا به این موضوع

می پردازیم که عبادتی مانند نماز چه مقدار می تواند در سبک زندگی

دینی ما تاثیر داشته باشد.

اصلاح زندگی در پرتو نماز
ما وقتی به شرایط مقدماتی و درونی نماز نگاه کنیم، می بینیم که آن شرایط

 به گونه ای برنامه ریزی و چیدمان شده که شعاع تاثیرش، تمام زندگی

نمازگزار را تحت تاثیر قرار می دهد. از جمله شرایط نماز مقدماتی و درونی

 نماز، رعایت اخلاص، پاک بودن و مباح بودن لباس و مکان نماز و بسیاری از

 آداب دیگر است. رعایت مجموع شرایط مقدماتی و محتوایی نماز، به زندگی

یک فرد مسلمان جلوه ای ویژه می بخشد و سبک زندگی اش را به طور خاص

 و ویژه ای تغییر می دهد.

تمرین اخلاص به برکت نماز
در سراسر نماز، قصد قربت شرط صحيح بودن آن است، و اگر حتی بخش

کوچکی از آن را براى غير خدا انجام دهيم نماز باطل مى شود. یکی از شرایط

 صحت نماز آن است كه انسان در نماز هيچ گونه قصد غيرخدایى نداشته

باشد و اين قصد قربت از لحظه ورود به نماز تا پايان آن همچنان ادامه يابد.

ناگفته پيداست كه انسان در لا به لاى این همه زرق و برق زمینی و

جاذبه هاى دنیوی، اگر هر روز بتواند از همه چيز دل تهى كند و ريسمان

معنوى روح خود را با ذات مقدّس اله گره بزند و چنان با او خلوت كند كه راه

 نفوذ غير را ببندد، چنین کسی به آسانی می تواند در دیگر امور زندگی اش

 هم در مسیر رضایت او قدم بردارد و تمام کارهای دیگر زندگی اش را برای

 او جهت گیری نماید .ما در نماز با گفتن «ايّاك نعبد و ايّاك نستعين» به

عبوديّت و بندگى خالصانه خداوند اعتراف مى كنيم و توفیق دوام اين اخلاص

 را از او مسئلت مى نماییم .

دوری از گناهان به برکت نماز
هرجا نماز پايگاه داشته باشد، شيطان بساط خود را جمع مى كند و هركجا

رشته نماز پاره شود، همه كمالات دیگر هم متفرق مى شوند. قرآن

مى فرمايد: «وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ»

 (عنکبوت/۴۵)؛ و نماز را برپا دار، كه نماز (انسان را) از زشتي ها و گناه

 باز مى‏دارد. نمازگزار نمى تواند در وقت نماز سستی نماید، لباس و مكانش

 حرام باشد، بدنش ناپاك و لقمه اش آلوده باشد؛ او به خاطر صحيح بودن

نمازش، مجبور است يك سرى مراقبت ها از خود داشته باشد؛ ارتباطی که

 انسان از طریق نماز با خداوند متعال برقرار می کند، روحی قدسى به

انسان مى بخشد كه از ارتكاب آلودگى ها شرم داشته باشد. كجا ديده ايد

 كسى از مسجد به سمت قمارخانه يا مراكز فساد برود؟ كجا ديده ايد كسى

 از خانه خدا بيرون آيد و براى دزدى وسایل مردم، پا به خانه آنها بگذارد؟

 نمازگزار، به طور طبیعی به سمت نیکی ها و دوری از بدی ها پیش می رود.

 اگر نماز ضايع شد، به دنبال آن، هر گونه فساد و پيروى از انواع شهوات رخ

می نماید. قرآن مى فرمايد: «...فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا

الشَّهَوات‏...» (مریم/۵۹)؛ ...بعد از آنان، فرزندان ناشايسته‏اى روى كار آمدند

كه نماز را تباه كردند، و از شهوات پيروى نمودند...

نظافت و تمیزی در پرتو نماز
هر مسلمانی دست کم در سه نوبت، با شستن دست و صورت وضو

می گیرد و لباس تمیز می پوشد و اين عمل را در هر روز چندین مرتبه براى

 انجام نماز تكرار مى نماید. به طور طبیعی، تداوم این روحیه، چنین فردی

را به نظافت و تمیزی پیوسته سوق می دهد و از نجاسات و سایر آلودگی ها

به دور می دارد. نمازگزارى كه مى داند استفاده از عطر و مسواک برای هر

وعده نماز، چه مقدار در افزایش ثواب نمازش تاثیر دارد، به معطر نمودن و

مسواك زدن برای هر وعده نماز ترغیب می شود و سایر جنبه های

ظاهری اش را نیز متناسب با این نظافت و تمیزی، سامان می بخشد.

اقتصاد سالم در پرتو نماز
در نماز بايد لباس و مكان و آبى كه براى غسل و وضو و نماز استفاده مى شود،

 مباح و حلال باشد و اگر از طريق نامشروع یا غصبی تهيه شده باشد، نماز

باطل می شود، لذا به طور طبیعی نمازگزار مجبور می شود برای صحت

نمازش، درآمدی مشروع و حلال داشته باشد و در همه معاملات، حقوق

 دیگران را به طور کامل مراعات نماید. تاثیر فوق العاده ای که این بخش در

 سلامت اقتصاد جامعه می گذارد، غیر قابل انکار است.

قطعا مسایل پرشماری در باب تاثیر نماز در زندگی افراد می توان نگاشت و

 قصد ما در اینجا، تنها اشاره ای کوتاه و گذرا به این موضوع بود. بدون تردید

 اگر نمازمان اصلاح شود، بسیاری از معضلات و مشکلات زندگی مان به خاطر

 جهت گیری صحیح در همه مسایل، حل خواهد شد. اگر معضلات و گره های

 کوری در زندگی مان وجود دارد، باید ببینیم کجای نمازمان می لنگد، همان

را اصلاح کنیم و ایمان داشته باشیم که به برکت اصلاح این امانت بزرگ،

سایر مشکلات زندگی مان نیز حل خواهد شد. حضرت آیت الله بهجت

رحمة الله علیه می‌فرمود: کسی که در راه راست گام برمی‌دارد باید نمازش

 از ماه پیش بهتر باشد.(۲) 

پی نوشت

۱.نهج البلاغه، ص ۵۴۵

۲. نقل به معنا، بنده خودم از فرزند ایشان شنیدم که ملاک پیشترفت معنوی

 تحول در نماز است.

منبع : www.jonbeshnet.ir